Özet

Amerikalı Protestan misyonerler 1830’ların başlarında kurdukları İstanbul Misyonu (Konstantiniyye Misyonu) ve yirmi yıllık bir çalışma sonucunda İstanbul’da yaşayan Ermeni milleti’ne nüfuz etmeyi başarmışlardır. Amerikan Board misyonu çerçevesinde çalışmaya başladıklarında, Doğu’nun sözde çökmüş Ermeni Kilisesi’nin hatalarına yönelik açık bir şekilde eleştiri ve saldırıda bulunmamışlardır.  Bunun yerine, yerel Ermeni halkından edindikleri yandaşları örgütleyerek ve motive ederek; ve onları bir zamanlar içinde vaftiz edildikleri Ana Ermeni Kilisesi’ni reforma çağırmaya yönlendirerek, kurulu kilise düzenine direnişi başlatmışlardır. Ana kiliseyi reform etmek üzere işe başlayan misyonerler, onların yerel Ermeni yardımcıları, ve takipçileri,  zamanla Ana Kilise’nin bir reform sürecinden geçmesi yerine, tekrar ikiye ayrılması sürecini başlatmışlardır.           

THE EMERGENCE OF A COMMUNITY IN ISTANBUL: WILLIAM GOODELL AND THE AMERICAN PROTESTANT MISSION

Abstract

With the establishment of the Istanbul Mission in the early 1830's and after twenty years of labor, the American Protestant missionaries succeeded in influencing the Armenian community in Istanbul. When they began working under the American Board Mission, the missionaries avoided direct attack on the so-called “superstitions” and “errors” of the Armenian Church of Istanbul. Instead, they started to mobilize and motivate the Armenian community, in “supportive” commitment with “enlightenment and reform” policies to encourage them to reform their own Church. However, their engagement with reform-minded Armenian evangelicals to reform the Church into which they had been born would not bring reformation to the mother Church of Armenians, but rather would split the members of the same community in years to come.