11 EYLÜL SONRASI DÖNEMDE TRANSATLANTİK İLİŞKİLER VE ORTADOĞU
Fatma AKKAN GÜNGÖR - Alper Tolga BULUT·
Özet
"11 Eylül", uluslararası ilişkiler literatüründe, bir dönemin başlangıcı olarak kullanılmaya başlanmış ve tehdit konusunda farklı algılamalara neden olmuştur. Bu bağlamda gerek devletler gerekse örgütler, birçok alanda bu algılamaya dönük düzenlemeler yapmışlardır. Öncelikle 11 Eylül saldırıları, Amerikan dış politikası üzerinde çok önemli değişikliklere sebep olmuştur. "Terörle Savaş" Amerikan dış politikasının odak noktasına oturmuş ve diğer tüm politikaların belirlenmesinde en önemli ilke haline gelmiştir. 11 Eylül aynı zamanda Amerikan savunma politikasında da önemli değişikliklere neden olmuştur. 20 Eylül 2002 tarihinde Bush yönetimi tarafından yayınlanan yeni Ulusal Güvenlik Stratejisi, caydırıcılık anlayışını büyük ölçüde değiştirmiş ve bunun yerine önleyici (pre-emptive) eylemi ön plana çıkarmıştır. 11 Eylül saldırıları, Amerikan politikası üzerinde sebep olduğu değişiklik kadar etkili olmasa da, Avrupa Birliği'nin de gerek Ortadoğu'ya dönük gerekse güvenlik politikalarını belirli ölçüde değiştirmesine neden olmuştur. Bu bağlamda, 11 Eylül sonrası dönemde Avrupa Birliği'nin, Ortadoğu politikası göz önünde tutulduğunda, Avrupa Dış ve Güvenlik Politikası'nda yapısal değişimler meydana geldiği ve genel anlamda farklılaşan güvenlik algılamaları olduğu gözlenmiştir.
Anahtar Kelimeler: 11 Eylül, Güvenlik Algılamaları, Önleyici Eylem, ABD, AB