BUAZİZİ’NİN YAKTIĞI ATEŞ: 21. YÜZYIL BAŞINDA ARAP İSYANLARI

Özet
2011 yılına damgasını vuran Arap halk devrimleri / isyanları şimdiye kadar üç liderin devrilmesine, diğerlerinin saltanatlarının ise ciddi bir şekilde sarsılmasına yol açtı. Şu ana kadar ki gelişmelerle alakalı olarak bu makale iki genelleme yapmaktadır. Birincisi, Arap halk devrimleri / isyanları sadece bir grup Arap ülkesinde rejimleri sarsacak boyuta ulaştı. Diğerlerinde ya hiç hareketlenme olmadı, ya da protestolar büyümeden durdurulabildi. İkincisi, halk isyanlarının rejim için ciddi boyutlara ulaştığı ülkelerde ise, isyanların neticesi ülkeden ülkeye farklılık gösterdi. Bazı ülkelerde isyanlar iç savaşa dönüşürken, diğerlerinde ise isyanlar güç kullanılarak bastırıldı. Bu makalenin amacı Arap ülkelerinde arasında gözlemlenen bu farklılıkların sebeplerini ortaya koymaktır. Makale genel olarak halk devrimleri ve isyanlarının sebebini çarpık ve eşitsiz iktisadi büyüme olarak belirlerken, bazı ülkelerde isyanların olmamasını ise bu ülkelerde rejimlerin sahip olduğu hazır finansal kaynaklarla açıklıyor. Protestoların farklı neticesini ise söz konusu rejimlerin uluslararası ilişkileri belirlediği iddia edilmiştir.

Anahtar Kelimeler: Arap Baharı, Arap Devrim ve İsyanları, Çarpık Ekonomik Gelişme, Uluslararası Bağlantılar, Şiiliğin Yükseliği, Suudi-İran Rekabeti

THE FIRE LIT BY BUAZIZI: ARAB REBELLIONS IN THE BEGINNING OF THE 21st CENTURY

Abstract
Arab revolutions/rebellions of 2011 have so far toppled down three long-lasting dictators and shaken some others. This article makes two generalizations about the hitherto developments. First, Arab revolutions/rebellions, powerful enough to topple down or shake the regimes, broke out only in some Arab countries, not in all. In others, protests either did not break out at all or could be suppressed or halted before they went out of control. Second, in those countries where rebellions have seriously shaken the regimes, the outcomes have varied from country to country. In some countries rebellions turned into civil wars while in others they have been brutally suppressed. The objective of this paper is to explain these variations observed across the Arab countries. The paper explains why the revolutions / rebellions broke out in the first place by pointing out the skewed and unequal economic development process in the Arab world. It then argues that some countries could avoid the revolutions/rebellions simply because they had readily available financial means to quite the protestors. In explaining the variation in outcomes, the paper points out the importance of international relations the country concerned has.

Key Words:Arab Spring, Arab Revolutions and Rebellions, Skewed Economic Development, International Alliances, Shia Revival, Saudi-Iran Competition