Özet

Dünya hakimiyeti mücadeleleri genellikle jeopolitik teorilerden çok etkilenmiştir Tarihsel olarak bakıldığında, ABD’nin de dış politika ve milli güvenlik stratejisini jeopolitik temeller üzerine kurduğu görülmektedir. ABD Yirminci yüzyıl sonlarından itibaren bilinen dünya hakimiyet teorilerinden ayrı olarak enerji havzalarının ve enerji iletim hatlarının kontrolüne dayanan yeni bir hakimiyet teorisi geliştirmiştir. Bu yaklaşım, yirmi birinci yüzyılda küresel mücadelenin ana çerçevesini açıklayan bir teori haline gelmiştir. Bu teori çerçevesinde ABD Ortadoğu’da ve Avrasya’da yoğun olarak bulunan petrol ve doğal gaz rezervleri üzerinde kontrol sağlamaya çalışmaktadır. ABD’nin Genişletilmiş Ortadoğu ve Kuzey Afrika Projesini de Enerji Hakimiyeti teorisi çerçevesinde analiz etmek mümkündür.

THE US' HEGEMONIC THEORY OF ENERGY AND THE GREATER MIDDLE EASTERN PROJECT

Abstract

The world's hegemonic struggle has been continiously influenced by the theory of geopolitics. Historically, the US foreign policy and national security strategies are built on geopolitics. Since the last part of the 20th century, in addition to well known world hegemonic theories the US has developed a uniquely a new hegemonic theory on the control of energy reservoirs and energy distrubuting network. This approach has become a framework of theory which explains the struggle for global power in the 21st century. This framework assists the latest US ambition in strengthening its grip on the Middle Eastern oil wealth and markets, and extending its network of military bases and facilities, all in the name of democratisation of the Middle East and Euroasia. The US' Greater Middle Eastern Project and North Africa Project will be analyzed by the hegemonic theory of energy.

Key Words: World Hegemonic Theory, Geopolitics, Hegonomic Theory Of Energy, Greater Middle East Project, Energy Reservoirs