Özet

Uluslararası politikanın ülkeler arasında çok yönlü ilişkileri zorunlu kıldığı ve toplumların karşılıklı bağımlılığının giderek arttığı küreselleşme sürecinde, Türk dış politikasında uluslararası örgütlerin rolünün giderek daha belirgin hale geldiği gözlenmektedir. Türkiye Soğuk Savaş sonrası dönemde bir yandan AB gibi Batılı örgütlerle mevcut bağlarını güçlendirmeye çalışırken, diğer yandan kendi etrafındaki ülkelerle ekonomik, siyasi ve kültürel nitelikli entegrasyonlara da öncülük etmektedir. Dahası, Türkiye’nin Soğuk Savaş sonrasında biçimlenen ve son dönemlerde kavramsal çerçeveye oturtulan çok boyutlu ve aktif dış politikasında uluslararası örgütler dış politikaya esneklik ve güç sağlayan stratejik bir araç olarak görülmektedir. Bu çerçevede çalışmada aşağıdaki sorulara cevap aranmaktadır: Öncelikle, Türk Dış Politikası yapımcılarının Osmanlı’dan günümüze uluslararası örgütlere bakış açısı nedir ve bu algılamalar zamanla nasıl değişmiştir? İkincisi, Türkiye’nin yeni küresel şartlara uyumu bağlamında üstlendiği aktif diplomasi ve çevresiyle çok yönlü yapıcı işbirliğini geliştirme politikası nasıl açıklanabilir? Üçüncüsü, Türk dış politikasındaki yeni aktivizm bağlamında uluslararası örgütlere nasıl bir rol biçilmektedir? Ve son olarak, Türkiye’nin bölgesel örgütlere dayalı çok boyutlu dış politikası sürdürülebilir bir strateji midir?  

TURKISH FOREIGN POLICY AND INTERNATIONAL ORGANIZATIONS

Abstract

In the age globalization that compels the nations of the world into the multilevel relations and creates complex interdependence among the various groups of people, the role of the international organizations in the implementation of Turkish foreign policy has recently been more recognizable in many aspects. In the post-cold war period while Turkey has been trying to strengthen its existing connections with the western organizations such as the EU, it also actively seeks to develop new economic, cultural and political ties with the neighboring countries in the Middle East, Caucasia and Central Asia by undertaking bold initiatives. In reality, in Turkey’s new activist foreign policy approach that has gradually emerged in the post-cold war era and recently been well-formulated by some intellectuals and practitioners, international organizations have now come to be seen as strategic instruments providing leverage and flexibility to the Turkish foreign policy.  In this context, this study aims to find meaningful answers to the following questions: First, how did Turkish foreign policy makers perceive international organizations and how this perception changed from Ottoman time to the present day? Second, within the context of Turkey’s orientation attempts to the new global conditions, how can we understand and explain Turkey’s active diplomacy and multi-level foreign policy approach? Third, what roles have been assigned to international organizations within the larger framework of Turkey’s activist foreign policy? Finally, is Turkey’s multi-level foreign policy based on international organizations a sustainable strategy?