Özet

İsrail’in 2000 Mayısında tek taraflı olarak işgal ettiği Lübnan topraklarından tek taraflı olarak çekilmesinin ardından Lübnan yeni bir politik ve güvenlik krizinin içine sürüklenmiştir. İsrail’in çekilmesinin ardından Lübnanlı bazı Suriye karşıtı grupların Lübnan’ın egemenliği ve bağımsızlığı gibi kavramları dile getirmeleriyle Suriye askerlerinin Lübnan’daki varlığı tartışılmaya başlanmıştı. Maruni Patriği Nasrullah Butros Sfeir ile Dürzi lider Velid Canpolat’ın çekilmenin ardından liderliğini yaptığı “yeni Lübnanlılık” politikasının temel amacı 1976 yılından itibaren Lübnan’da bulunan Suriye askerlerinin çıkartılması ve Lübnan’ın siyasi, iktisadi ve askeri alanda egemenliğinin yeniden tesisi üzerine olmuştur. Bu politikanın Sünniler arasındaki destekçisi ise bir dönem ülkenin Başbakanlığı da yapmış olan Refik Hariri ve ardından oğlu Saad Hariri olmuştur. 14 Şubat 2004 yılında Refik Hariri’nin öldürülmesi ile artan iç ve dış baskılar, en sonunda Suriye’nin Lübnan’daki askeri varlığını sonlandırmasıyla sonuçlanmıştı. Bununla birlikte Lübnan’ı Suriye’nin bir parçası olarak gören Şam yönetiminin etkisinin bir bütün olarak ortadan kalkmadığı kısa sürede ortaya çıkmıştır. Suriye ile yakın bir işbirliği içerisinde olan ve hükümet karşıtı bloğu oluşturan Hizbullah’ın silahlı güçlerini tasfiye etmeye yanaşmaması ve Şam yönetimi ile işbirliğini sürdürmesi ülkeyi yeni bir iç savaşın eşiğine getirmiştir. Bu makalede Lübnan krizi, krizin aktörleri ve aktörlerin Lübnanlılık kimliğine bakışı analiz edilerek, bir anlamda Lübnan’daki Suriye sonrası dönemde yaşanan rekabet ve işbirliklerinin anlaşılması amaçlanmaktadır.

AN ANALYSIS OF THE LEBANESE CRISIS IN THE CONTEXT OF DOMESTIC DYNAMICS AND NATIONAL ACTORS

Abstract

Since Israel’s unilateral withdrawal from Lebanon in May 2000, Lebanon has been going through a political and security crisis. After the Israeli withdrawal, some groups in the country began to call for a full Lebanese sovereignty and independence, calling for a withdrawal of Syrian troops.The movement led by the Maronite Patriarch Nasrallah Butros Sfeir and Druze Leader Walid Jumblatt aimed at the withdrawal of the Syrian forces that were in the country since 1976 and the restoration of political, economic and military sovereignty of Lebanon. The movement was also supported by some Sunni groups, led by Rafik Hariri and later by his son Saad Hariri. After Rafik Hariri’s assasination on 14 February 2004, the domestic and foreign pressure has led to the withdrawal of Syrian troops, however it was soon seen that the influence of Syria in the country had continued. Hizballah, in close cooperation with Syria, has led an anti-government campaign as well as refusing to demlitarize and surrender its arms. The controversy has brought the country to the brink of a civil war. This article aims at analysing the evolution of the crisis, the actors and their attitudes as well as the competition and cooperation between different actors after the Syrian withdrawal in Lebanon.