Özet

“İran’da Azınlıklar” başlıklı bu çalışmada ilk olarak İran İslam Cumhuriyeti tarafın-dan resmen tanınan tek (dinsel) azınlık grubu olan gayrimüslim azınlıklar (Ermeniler, Museviler, Zerdüştler, Asuriler ve Keldaniler) incelenmiştir. Ardından ise, uluslararası alanda genel kabul görmüş azınlığın sosyolojik tanımı içerisine giren ancak devlet tarafından resmen tanınmayan diğer azınlık grupları (Kürtler, Beluçlar, Araplar, Türkmenler ve Azeriler) ele alınmış ve söz konusu azınlıkların ülkedeki konumları değerlendirilmiştir. Azınlıklar konusunda bugün İran bir ikilemle karşı karşıyadır: Ya ülkesindeki azınlıkların haklarını tanıyacak ve onların toplumun mutlu vatandaşları olarak ülkenin bütünlüğüne katkıda bulunmalarını sağlayacaktır ya da 1924’den beri uyguladığı fakat bir sonuç alamadığı İranlılaştırma politikasını devam ettirerek halkını kendisine küstürecek ve onların dış ülkelerin piyonları haline gelmelerine izin vererek, ülkenin etnik bir çatışmaya sürüklenmesine izin verecektir. “İran tüm İranlılarındır” söylemini kullanan Hatemi’nin Cumhurbaşkanlığı döneminde ilk yolu seçmiş olduğu görüntüsünü veren İran, Ahmedinejad’ın iktidara geldiği 2005 yılından bu yana ikinci seçeneğe yakın politikalar izlemektedir.

Anahtar Kelimeler: İran, Azınlıklar, Azınlık Hakları, İnsan Hakları, Uluslararası Hukuk.


MINORITIES IN IRAN

Abstract

In this study, titled Minorities in Iran, firstly, non-muslim minorities –Armenians, Jews, Zoroastrians, Assyrians and Chaldeans- who are the only recognized group by the Islamic Republic of Iran have been studied. Then, other internationally acknowledged minority groups –Kurds, Baluchis, Arabs, Turkmen and Azeris who are not officially recognized by the government but within the realm of the sociological definition of the term - have been covered and their status within the country has been analyzed. Today, in its policy towards minorities, Iran is facing a dilemma: It is either to acknowledge the rights of the minorities in the country and help them to contribute to the integrity of the country as its happy citizens or discontent them by continuing the same Iranization policy it has been operating but not been able to obtain any positive results since 1924; thus allowing them to become pawns of other countries and the country to move into an ethnic conflict. Iran, which gave the impression that it chose the first way during the Presidency of Hatemi, who often used the motto ‘Iran is the land of all Iranians’ has now been operating policies close to the second option since 2005 the year when Ahmedinejad came in power.

Key Words: , Minorities, Minority Rights, Human Rights, International Law.