Özet

XI. Yüzyılın ikinci yarısından sonra İslâm dünyasının en büyük siyasi gücü olan Büyük Selçuklular, siyasî hâkimiyet sahalarını genişletmek istedikleri zaman Şi’î ideolojileri destekleyen veya Şi’î esaslar üzerine kurulan devletlerle karşılaştılar. Ve onlar, bu devletlere karşı silahla mücadele etmenin yeterli olmayacağını anlamakta gecikmedi-ler. “İdeolojiye karşı ideolojik bir cevap vermek” gerekiyordu. Bu amaçla Selçuklular, tarihte “Nizâmiye Medreseleri” adıyla anılacak olan medreseleri kurdular. Bu Orta-çağların din eksenli politikalarında yeni bir dönüm noktası demekti. Başarılı oldu ve daha sonrakiler tarafından örnek alındı.

Anahtar kelimeler: Şi’îlik, Selçuklular, Nizâmiye Medreseleri, Zengîler, Eyyûbîler.

THE ROLE OF SELJUKS AND ZENGIDS MADRASAS IN SHII-ORTHODOXY
COMPETITION IN THE MIDDLE EAST

Abstract

When the Great Seljuks, who was the greatest political power of İslamic world after the middle of the eleventh century, it has decided to expand the area of it’s political influence, by meeting with these countries in which supported the ideology of Shii or founded according to the basis of it. And so, they decided to understand that, the fighting with those countries was not enough to gain it’s targets. In this case, it was necessary to give an ideological response to the ideology. For this aim, Seljuks had built a theological schools (madrasa), which was called “Nizâmiye Medreseleri” at that time. This mean that, a religious point in the politics in middle ages. Due to this successful and it was used as an example later.

Key Words: Shi’ism, Seljuks, Nizâmiya Madrasas, Zengids, Ayyubids.