Özet

Orta Doğu bölgesi özellikle XX. yüzyılın başından itibaren birçok sorun ile birlikte anılır hale gelmiştir. Bu sorunların belki de en önemlilerinden biri bölgenin demokratikleşme sorunudur. Demokrasinin bölgeye yerleşememiş olmasının ise içsel ve dışsal birçok nedeni bulunmaktadır. Ancak bugüne kadar genellikle oryantalist bakış açısının da etkisi ile dışsal faktörler ihmal edilmiştir. Kolonyal dönemin etkileri ve bu dönem sonrasındaki devlet inşası süreci bölgenin neden demokratikleşemediği konusunda üzerinde durulması gereken en önemli noktaları teşkil etmektedir. Ayrıca giderek daha çok kişi tarafından vurgulanan bölgenin istisnai karakteri de demokratikleşme sorunsalı bağlamında bir diğer önemli noktadır. Orta Doğu'nun demokratikleşmesinde ortak bir takım problemler olsa da konu dış faktör ve aktörlerle birlikte düşünülmelidir. Kolonyal dönem ve kolonyal dönem sonrası uluslararası aktörlerin bölgedeki etkilerini mutlaka analize dahil etmek gerekir. Aksi takdirde bölgenin neden demokrasiye geçemediği sorunsalı tam olarak anlaşılamayacağı gibi “istisnacılık” söylemi de sömürgecilik için yeni bir yol olmaktan öteye geçemeyecektir.

Anahtar Kelimeler: Orta Doğu İstisnacılığı, Devlet İnşası, Kolonyalizm, Orta Doğu


MIDDLE EAST EXCEPTIONALISM: A NEW DISCOVERY WAY OF IMPERIALISM

Abstract

Middle East region has been associated with many problems since the very inception of the twentieth century. Democratization process is probably one of the most enduring question in discussions about the region. As many argued there are many reasons why democracy could not be established in the region. Some are related with internal factors, some others are connected with external ones. However, external factors have been mostly neglected mainly due to an orientialist perspective which prevails most of the middle eastern studies. In this analysis, a more balanced approach has been used to point out some basic problems in the region and in the regional studies related with some basic concepts, causes and approaches. Also a special emphasis is put on the recently discovered concept of “the Middle East Exceptionalism” in order to understand the real nature of “exceptionalism” discourses. In the end, the author has concluded that the problem of democracy has some problems in the Middle East as it has everywhere, but the very concept of “exceptionalism” neglecting internal and especially external factors is bound to a new way in analyses leading to opening up another window for imperialism in the region.

Key Words: Middle East Exceptionalism,State Building,Colonialism, Middle East